Виенска Конвенција и Монтреалски Протокол

Виенската конвенција за заштита на озонската обвивка (1985) претставува рамковен документ кој ги дава насоките на меѓународната акција во областа на овој сегмент од заштитата на животната средина и здравјето на луѓето. Со оглед на тоа што одредбите на оваа Конвенција не дефинираат ограничувања и препораки, две години подоцна во Монтреал усвоен е Протокол со конкретни мерки за контрола на увозот, извозот и потрошувачката на супстанциите што ја осиромашуваат озонската обвивка.

На 16ти Септември, 1987 година меѓународната заедница под покровителство на УНЕП прифати документ кој ќе одигра доминантна улога во новите трендови во заштитата на животната средина и здравјето на луѓето. Тоа е Монтреалскиот протокол за супстанциите што ја осиромашуваат озонската обвивка, кој го удри темелот на глобалната акција за редукција, замена и конечна елиминација на овие хемикалии.

Содржината на Протоколот главно се состои од правци и мерки за контрола на потрошувачката, увозот и извозот на супстанциите што ја осиромашуваат озонската обвивка. Документот ги содржи сите 96 супстанции кои имаат негативен ефект врз стратосферскиот озон, поделени во четири анекса.

Новите научни сознанија укажале дека првобитната верзија на Монтреалскиот протокол нема да овозможи адекватна заштита на озонската обвивка. Заради ова, во 1990 година во Лондон со амандман кон Протоколот е воспоставен финански механизам за пресретнување на обврските од документот. Формиран е Мултилатералниот фонд за имплементација на Монтреалскиот протокол чија основна задача е обезбедување финансиска асистенција на земјите во развој или со економија во транзиција преку донации во насока на подготовка и спроведување на проекти од областа на заштитата на озонската обвивка.

Подоцна, во периодот од 1992 до 1999 година донесени се уште три измени и дополнувања на Монтреалскиот протокол (Амандмани од Копенхаген, 1992 година, Монтреал, 1997 година, Пекинг, 1999 година). Основна причина за донесувањето на амандманите и нивното прифаќање од членките е согледувањето на фактичката состојба со осиромашувањето на озонската обвивка и потребата од забрзана и агресивна акција за елиминација на озонските осиромашувачи.

Значи, акцијата е во тек, а нејзиниот интензитет од година во година се зголемува. Секоја година семејството на земјите-членки на Монтреалскиот протокол се проширува, се размислува за нови областите на делување. Заштита на озонската обвивка и обврските кон Протоколот завземаат приоритетно место во политиката за заштита на животната средина во повеќе земји. Повеќе од една деценија овој документ претставува база за реализација на глобалната акција за заштита на планетата од една од најопасните промени во атмосферата, осиромашената озонска обвивка.

Број на земји и ратификации, заклучно со октомври, 2003 година:

Виенска конвенција	185
Монтреалски протокол	184
Амандман од Лондон	166
Амандман од Копенхаген	154
Амандман од Монтреал	107
Амандман од Пекинг	57

Акт	Усвоен на	Ратификуван од РМ
Виенска Конвенција	1985	Сукцесија од поранешна СФРЈ
Монтреалски протокол	1987	Сукцесија од поранешна СФРЈ
Лондонски амандман	1990	4 јуни 1998
Копенхагенски амандман	1992	4 јуни 1998
Монтреалски амандман	1997	9 август 1999
Пекиншки амандман	1999	23 јануари 2002

• Контролирани супстанции • Можни апликации на ODSs • Контролни мерки • Легислатива • Меѓународни договори •

Канцеларијата за заштита на озонската обвивка, Македонија © 2001-2004 Дизајн на Магма Системи